Lâu rồi mới có một buổi cà phê ngồi với mấy anh em, kể nhau nghe đủ thứ chuyện. Chuyện những ngày đã qua. Chuyện những việc đang làm. Chuyện những dự định vẫn còn nằm đâu đó trong đầu, chờ một dịp đủ thuận để mang ra bàn tiếp.
Có anh hỏi vui:
“Dạo này có kèo gì thơm không em, để anh em nghiên cứu với?”
Tôi cười. Dạo này kèo thì có, nhưng không biết có thơm theo nghĩa anh đang nghĩ không. Vì có những giai đoạn mình không đi tìm một cơ hội thật hào nhoáng. Mình quay về với những thứ rất gần: một sản phẩm quê hương, một câu chuyện gia đình, một cách làm ăn tử tế, và một mong muốn nhỏ là đưa những điều tốt lành đi xa hơn.
Giai đoạn đó, tôi tập trung phát triển sản phẩm mắm nhĩ truyền thống của quê hương Quảng Nam. Ngay vùng biển Cửa Đại, nơi những mẻ cá cơm được chọn lựa để làm nên thứ nước mắm đậm đà, mộc mạc, nhưng chứa trong đó rất nhiều công sức của người làm nghề.
Làm một sản phẩm như vậy, nghe thì đơn giản. Nhưng càng đi vào càng thấy phía sau một chai mắm không chỉ là chuyện bán hàng. Đó là câu chuyện của nguyên liệu, của vùng đất, của người lao động, của niềm tin rằng nếu mình làm tử tế thì một sản phẩm địa phương vẫn có thể có chỗ đứng riêng.
Tôi thích cảm giác được nghe anh chị chia sẻ về quyết tâm của họ. Không phải kiểu quyết tâm ồn ào, mà là thứ quyết tâm bền bỉ: làm cho đúng, giữ chất lượng, tạo thêm công việc cho bà con địa phương, và từng chút một đưa sản phẩm quê mình đến với nhiều gia đình hơn.
Có lẽ sau nhiều năm làm đủ thứ, ngọn lửa khởi nghiệp trong tôi vẫn chưa tắt. Nó chỉ đổi hình dạng. Có lúc là du lịch. Có lúc là nông sản. Có lúc là truyền thông. Có lúc lại là một chai nước mắm trên mâm cơm. Nhưng sâu bên dưới vẫn là một câu hỏi cũ: mình có thể làm gì đó có ích, có thật, và có giá trị lâu dài không?
Tôi nghĩ người làm kinh doanh rồi cũng sẽ có lúc quay về với những điều rất căn bản. Sản phẩm có tốt không. Người làm có tử tế không. Câu chuyện phía sau có đủ thật không. Và mình có đủ kiên nhẫn để đi cùng nó qua những đoạn chưa ai nhìn thấy kết quả hay không.
Nên lâu lâu chia sẻ một chút về công việc cũng vui. Để bạn bè biết rằng mình vẫn đang đi tiếp, vẫn đang thử, vẫn đang học cách làm những điều nhỏ một cách chỉn chu hơn.
Nếu trước đây tôi từng bán rau, thì giờ có thêm cả mắm để chấm rau.
Nghe vậy mà thấy đời cũng thú vị. Có những hành trình tưởng như rẽ ngang, nhưng nhìn kỹ lại vẫn là cùng một con đường: đi tìm những sản phẩm tốt, những con người tử tế, và một cách làm ăn khiến mình có thể tự hào khi nhắc đến.
