Hồi Facebook Ads bắt đầu rộ lên, thật ra mình không phải là người không biết.

Xung quanh mình lúc đó cũng đã có người chạy. Cũng nghe chuyện đốt tiền, test quảng cáo, scale camp, ra đơn. Nghe nhiều chứ không ít. Nhưng nghe xong, mình thường chỉ dừng ở mức biết vậy thôi.

Sau này khi dấn thân sâu hơn, mình hay tự nói rằng ngày xưa mình đâu có cơ hội cầm ngân sách lớn để vít, nên không giỏi Ads cũng là chuyện dễ hiểu. Câu đó không sai hoàn toàn. Muốn giỏi Ads nhanh thì phải có tiền để thử, có dữ liệu để học, có đủ va chạm để hiểu vì sao cùng một sản phẩm mà camp này sống, camp kia chết.

Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, mình cũng phải thừa nhận một điều khác: có thể hồi đó mình chưa từng thật sự bước vào cuộc chơi một cách nghiêm túc.

Mình có thử một chút. Chạy vài camp. Thấy tiền đi mà kết quả chưa rõ ràng thì chùn lại. Làm nửa vời, hiểu nửa vời, rồi tự kết luận rằng chắc cái này không hợp với mình. Về sau nhìn những người đi trước một đoạn dài trong Ads, mình mới nhận ra họ không nhất thiết xuất sắc ngay từ đầu. Họ chỉ đơn giản là chấp nhận ở lại lâu hơn. Họ đốt tiền nhiều hơn, sai nhiều hơn, đọc số liệu nhiều hơn, và chịu đi qua cái đoạn mà phần lớn mọi người đã bỏ cuộc.

Bây giờ nhìn sang AI Agent, cảm giác đó quay lại gần như y hệt, chỉ là khó chịu hơn một chút.

AI Agent bây giờ đi đâu cũng nghe. Automation, workflow, AI thay người, tối ưu vận hành, đội ngũ một người, công ty vận hành bằng agent. Nội dung nhiều đến mức nếu mình không làm gì đó ngay, rất dễ có cảm giác mình đang bị bỏ lại.

Mình hiểu cảm giác FOMO đó. Nó vừa kích thích, vừa nguy hiểm.

Kích thích vì nó mở ra một khả năng rất thật: có những việc trước đây cần nhiều người, nhiều giờ, nhiều thao tác lặp lại, giờ có thể được gói lại thành một hệ thống thông minh hơn. Một người làm content có thể có trợ lý phân tích dữ liệu. Một người làm marketing có thể có hệ thống tổng hợp insight. Một chủ doanh nghiệp nhỏ có thể có một lớp vận hành phụ trợ mà trước đây chỉ công ty lớn mới đủ nguồn lực làm.

Nhưng nguy hiểm là khi sợ bị bỏ lại, mình rất dễ mua tool trước khi hiểu workflow. Dễ chạy theo demo trước khi biết bài toán thật. Dễ tiêu tiền cho cảm giác mình đang tiến lên, trong khi hệ thống bên trong vẫn chưa thay đổi bao nhiêu.

Bản thân mình cũng từng rơi vào trạng thái đó. Làm một vài workflow, thấy chạy được thì vui. Nhưng để biến nó thành thứ thực sự dùng được trong công việc lại là câu chuyện khác. Nó không đơn giản kiểu cài xong là chạy. Nó phải chỉnh, phải sửa, phải debug, phải hiểu dữ liệu vào ra, phải biết lúc nào nên để AI làm và lúc nào vẫn cần con người quyết định.

Có những lúc ngồi cả buổi chỉ để sửa một lỗi nhỏ xíu. Có những flow nhìn trên video thì mượt, về tay mình thì vỡ vụn vì dữ liệu thật luôn bừa bộn hơn dữ liệu demo. Có những thứ nghe rất thông minh, nhưng khi đặt vào vận hành hằng ngày thì lại chưa đủ ổn định để giao hẳn cho nó.

Điểm khó chịu nhất của AI Agent là nó không cho mình cảm giác ra tiền ngay như Ads ngày xưa.

Ads thì ít nhất còn có cảm giác rõ ràng: đổ tiền vào, nếu đúng thì có đơn, có doanh thu, có số liệu nhìn thấy liền. Còn AI Agent thì ngược lại. Mình đổ tiền vào tool, đổ thời gian vào setup, nhưng kết quả đôi khi chỉ là một quy trình chạy mượt hơn một chút, một file được tổng hợp nhanh hơn, một đoạn việc lặp lại được cắt bớt. Nếu nhìn ngắn hạn, rất dễ thấy nó không đáng.

Và vì thế, rất nhiều người sẽ dừng lại.

Họ không dừng vì AI vô dụng. Họ dừng vì giai đoạn đầu của mọi thứ mới thường không đẹp như lời quảng cáo. Nó rối, nó tốn công, nó làm mình thấy mình kém, và nó chưa trả lại kết quả đủ nhanh để mình có động lực tiếp tục.

Nhưng nếu bình tĩnh nhìn lại, câu chuyện này không mới. Hồi Ads cũng vậy. Lúc chưa hiểu thì thấy nó rối, tốn tiền, không chắc chắn. Nhưng những người chịu ở lại với nó lâu hơn một chút, họ dần hiểu cách nó vận hành. Đến khi thị trường cạnh tranh hơn, họ đã có sẵn nền. Người khác mới bắt đầu học thuật ngữ, họ đã biết cách đọc tín hiệu.

AI Agent hiện tại có lẽ cũng đang ở giai đoạn như vậy. Nó chưa hoàn thiện. Còn nhiều thứ bất tiện. Nhiều thứ làm xong vẫn chưa dùng được ngay. Nhưng chính vì vậy, số người đi tới cùng với nó vẫn còn ít. Phần lớn sẽ dừng ở mức biết, làm thử, hoặc khoe một vài demo.

Mình không nghĩ đây là câu chuyện kiểu ai làm sớm sẽ giàu. Nghe vậy hơi to tát và dễ biến thành một dạng FOMO khác. Nhưng có một điều khá rõ: những người chịu ngồi làm, chịu sai, chịu sửa, chịu đi qua đoạn chán nhất của nó, sau này khi AI Agent trở thành một phần bình thường trong vận hành, họ sẽ không phải học lại từ đầu.

Có lẽ cách đúng không phải là lao vào mọi thứ, cũng không phải là phủ nhận mọi thứ.

Cách đúng là chọn một vài bài toán thật trong công việc của mình, rồi bắt AI làm ra kết quả thật ở đó. Không cần khoe mình đang dùng bao nhiêu agent. Không cần biến mọi thứ thành automation. Chỉ cần mỗi tuần có một việc từng tốn thời gian nay được xử lý gọn hơn. Một quyết định có dữ liệu hơn. Một hệ thống có trí nhớ hơn. Một người trong team đỡ phải làm việc lặp lại hơn.

AI không nên là một cơn FOMO mới.

Nó nên là một cái đòn bẩy. Mà đòn bẩy thì chỉ có ý nghĩa khi mình biết rõ mình đang muốn nâng cái gì.